Bardziej zrównoważony transport staje się coraz ważniejszym elementem prowadzenia firmy, również w sektorze MŚP (małych i średnich przedsiębiorstw). Z jednej strony znaczenie mogą mieć zmieniające się wymogi regulacyjne, oczekiwania związane z ESG oraz wymagania klientów i partnerów biznesowych a także zmieniające się oczekiwania środowiska biznesowego. Z drugiej strony rosnące i nieprzewidywalne koszty paliwa sprawiają, że przedsiębiorstwa coraz częściej analizują sposoby organizacji przejazdów, wykorzystania samochodów firmowych i samego zarządzania flotą.
Zrównoważony transport nie musi oznaczać natychmiastowej transformacji na wielką skalę ani kosztownej reorganizacji działalności. W wielu firmach na początek wystarczy analiza danych, ocena obecnego sposobu korzystania z pojazdów i stopniowe wdrażanie prostych zmian.
W tym artykule wyjaśniamy, czym jest bardziej zrównoważonytransport w firmie i jak można podejść do niego praktycznie. Omawiamy definicję zrównoważonego transportu, znaczenie celów SDG, audyt floty, działania na rzecz bardziej zrównoważonego transportu, wykorzystanie kart paliwowych, ładowanie pojazdów elektrycznych oraz kompensację szacowanych emisji CO2 jako uzupełnienie działań redukcyjnych. Krok po kroku wyjaśniamy, jak małe i średnie firmy mogą przygotować się na bardziej ekologiczny transport.
Najważniejsze informacje:
Założeniem działań na rzecz bardziej zrównoważonegotransportu jest ograniczenie wpływu na środowisko przy zachowaniu efektywności w działalności floty.
Zmiany można wdrażać stopniowo – nie ma konieczności natychmiastowej wymiany całej floty na pojazdy elektryczne.
Audyt floty i analiza danych pomagają monitorować zużycie paliwa, przebiegi i sposób wykorzystania pojazdów.
Jazda ekonomiczna i optymalizacja tras mogą ograniczać zużycie paliwa i zbędne przejazdy.
Telematyka i karty paliwowe wspierają kontrolę danych dotyczących użytkowania floty i tankowań.
Elektryfikację można rozpocząć od pilotażu, stopniowo wprowadzając pojazdy hybrydowe lub elektryczne.
Kompensacja szacowanych emisji CO2 może uzupełniać działania w przypadku emisji, których nie można jeszcze wyeliminować.
Zrównoważony transport nie jest tylko dla dużych flot
Może się wydawać, że zrównoważony transport to określenie dotyczące tylko wielkich flot i korporacji lub firm transportowych. Nic bardziej mylnego, jego podstawowe założenia mają zastosowanie dla wszystkich firm, które korzystają tylko z kilku samochodów służbowych, a nawet jednoosobowym działalnościom gospodarczym korzystającym z jednego samochodu. Liczy się nie tylko wielkość floty, ale przede wszystkim sposób planowania tras, monitorowania zużycia paliwa, ograniczania zbędnych przejazdów oraz dbania o stan techniczny pojazdów.
Dla małych i średnich przedsiębiorstw zrównoważony transport może oznaczać stopniowe wdrażanie prostych, praktycznych zmian, które pomagają lepiej organizować przejazdy firmowe.
Zrównoważony transport – definicja
Zrównoważony transport to sposób optymalizacji i organizacji przejazdów w firmach z zachowaniem bezpieczeństwa oraz dbałości o środowisko przy zachowaniu efektywności i rentowności dla przedsiębiorstwa.
W praktyce może to oznaczać: optymalne planowanie tras, kontrolę zużycia paliwa, regularną konserwację pojazdów, ekologiczny styl jazdy oraz stopniowe wdrażanie rozwiązań mających na celu ograniczenie emisji. Dla przedsiębiorstw zrównoważony transport jest więc podejściem, które łączy codzienne zarządzanie flotą z odpowiedzialnością środowiskową i biznesową.
Co to oznacza w praktyce dla małych lub średnich przedsiębiorstw?
Dla małych i średnich przedsiębiorstw zrównoważony transport oznacza przede wszystkim lepszą kontrolę nad zużyciem paliwa oraz wykorzystaniem samochodów firmowych. Na początek wystarczające mogą okazać się najmniej kosztowne i najprostsze kroki, na przykład:
Analiza przejazdów – czasem przejazdy firmowe da się zoptymalizować, skrócić lub po prostu ograniczyć
Monitorowanie zużycia paliwa – te dane mogą pomóc ograniczyć zbędne koszty, ale tak naprawdę także uzyskać obraz realnych wydatków na paliwo w skali miesiąca lub roku
Regularna konserwacja pojazdów – regularne przeglądy oraz serwisowanie pojazdów nie tylko mogą mieć pozytywny wpływ na środowisko, ale również mogą pomóc obniżyć koszty utrzymania pojazdów w przyszłości
Szkolenia dla kierowców z zakresu ekonomicznej jazdy – styl jazdy wpływa na zużycie paliwa, co jest istotne przy próbie zrównoważenia transportu firmowego
Wszystko to może przyczynić się do ograniczenia kosztów paliwa oraz utrzymania pojazdów firmowych i, jak widać, powyższe kroki nie wymagają ogromnych nakładów finansowych.
Pierwszym krokiem może być uporządkowanie danych, do których przedsiębiorstwo ma już dostęp, wdrożenie zasad bardziej ekonomicznej jazdy i wybór narzędzi, które ułatwiają kontrolę wydatków.
Zrównoważony transport ma również znaczenie biznesowe, ponieważ coraz więcej klientów, partnerów i większych kontrahentów zwraca uwagę na sposób, w jaki firmy odpowiadają na wpływ ich działalności na środowisko. Wczesne wdrażanie takich praktyk pomaga także przygotować się na przyszłe wymagania klientów, partnerów biznesowych lub regulacyjne, jeśli będą miały zastosowanie do danej firmy.
Cele zrównoważonego rozwoju a transport firmowy
Decyzje dotyczące transportu firmowego i organizacji floty pojazdów są jednym ze sposobów, w jaki przedsiębiorstwa mogą realizować cele zrównoważonego rozwoju. To właśnie codzienne wybory operacyjne mają przełożenie na ograniczanie negatywnego wpływu transportu na środowisko.
Dla małych i średnich przedsiębiorstw krokiem do realizacji celów zrównoważonego rozwoju mogą być codzienne wybory, korzystanie z dostępnych narzędzi i danych lub wybór bardziej efektywnych rozwiązań wspierających przejazdy służbowe.
W kontekście transportu szczególne znaczenie mają te cele, które dotyczą zrównoważonych transportowo miast, odpowiedzialnej konsumpcji, działań na rzecz klimatu oraz efektywnego wykorzystania zasobów. Firma nie musi od razu przeprowadzać pełnej transformacji floty, aby zacząć działać w tym kierunku.
Pierwszym krokiem może być audyt obecnego sposobu korzystania z pojazdów, a następnie wdrożenie zmian możliwych do realizacji w codziennej działalności.
Transport firmowy to obszar, w którym cele zrównoważonego rozwoju można przełożyć na konkretne decyzje: od planowania tras, przez styl jazdy, po wybór narzędzi do kontroli floty.
Cele zrównoważonego rozwoju – co to jest?
Cele zrównoważonego rozwoju, określane także jako Sustainable Development Goals, są częścią Agendy 2030, przyjętej w 2015 r. przez wszystkie 193 państwa członkowskie ONZ, i obejmują 17 celów dotyczących gospodarki, ludzi i środowiska.Cele skupiają się na działaniach na rzecz rozwoju gospodarczego, wyrównywania nierówności społecznych oraz ochrony klimatu, obejmując m.in. odpowiedzialną produkcję, zrównoważone miasta czy ekologiczną mobilność.
Są to więc kierunki działań, które pomagają państwom, firmom i organizacjom podejmować decyzje z myślą o nas wszystkich.
Który cel zrównoważonego rozwoju dotyczy transportu i mobilności?
Z transportem i mobilnością firmową najmocniej łączą się dwa cele zrównoważonego rozwoju: Cel 11: Zrównoważone miasta i społeczności oraz Cel 13: Działania klimatyczne. Pierwszy z nich dotyczy m.in. równego dostępu do środków transportu i zrównoważonych systemów transportu miejskiego. W praktyce może to oznaczać rozwój transportu publicznego dostępnego dla wszystkich mieszkańców, infrastruktury dla współdzielonej mobilności, połączenia między miastami i miejscowościami, które ułatwiają codzienne przemieszczanie się bez nadmiernego obciążania środowiska.
Drugim szczególnie istotnym obszarem Cel 13: Działania klimatyczne dotyczy przeciwdziałania zmianie klimatu, uwzględniania działań klimatycznych w politykach i planowaniu oraz zwiększania wiedzy w tym zakresie. Transport jest jednym z obszarów, w których firmy mogą podejmować konkretne działania, ponieważ codzienne przejazdy, spalanie paliwa, planowanie tras i sposób użytkowania pojazdów mają wpływają na poziom emisji związanych z transportem firmowym.
W praktyce wkład firmy w realizację tego celu może obejmować działania służące ograniczaniu szacowanych emisji związanych z flotą, szkolenia pracowników z zakresu ekonomicznej jazdy, lepsze planowanie tras, korzystanie z danych o zużyciu paliwa lub stopniowe wprowadzanie pojazdów elektrycznych albo pojazdów o niższym zużyciu paliwa, zależnie od sposobu ich użytkowania.
Jak małe i średnie przedsiębiorstwa mogą wpisać się w cele zrównoważonego rozwoju?
Małe i średnie przedsiębiorstwa również mogą realizować cele z zakresu zrównoważonego rozwoju w skali dopasowanej do ich działalności. Realizacja celów nie musi wiązać się z ogromnymi nakładami finansowymi ani wymianą wszystkich pojazdów na te, które są niskoemisyjne. W praktyce pierwsze działania mogą być proste i osiągalne dla przedsiębiorstw nawet z kilkoma samochodami.
Do najważniejszych kroków należą:
wprowadzenie zasad ekonomicznej jazdy, które pomagają ograniczyć zużycie paliwa, co może ograniczyć emisję CO2.
optymalizacja tras dostaw i przejazdów służbowych, aby zmniejszyć liczbę zbędnych kilometrów oraz lepiej planować wykorzystanie pojazdów;
stopniowe wprowadzanie pojazdów hybrydowych lub elektrycznych, szczególnie na obszarach, gdzie firma regularnie realizuje krótkie, powtarzalne trasy;
kompensowanie szacowanych emisji CO2, których nie da się obecnie uniknąć, poprzez inwestycje w certyfikowane projekty klimatyczne
Takie działania wpisują się szczególnie w Cel 11: Zrównoważone miasta i społeczności oraz Cel 13: Działania klimatyczne. Dla MŚP oznacza to praktyczne podejście do odpowiedzialnego transportu: od analizy bieżących parametrów, przez optymalizację przejazdów i tras, aż po sięganie po najnowsze technologie oraz narzędzia wspierające kontrolę zużycia paliwa oraz emisji CO2.
Od czego zacząć – praktyczny plan wdrożenia bardziej zrównoważonego transportu w firmie
Wdrożenie ekologicznego transportu w firmie warto potraktować jako długofalową strategię. Najlepiej rozpocząć od audytu obecnego stanu i sprawdzenia, jak wykorzystywane są pojazdy, jakie trasy pokonują kierowcy, ile paliwa zużywają oraz gdzie pojawiają się największe koszty lub nieefektywności. To najłatwiejszy krok w stronę ograniczenia wpływu floty firmowej na środowisko. Dopiero na tej podstawie można zaplanować kolejne działania, które firma może realizować we własnym zakresie.
Poczynając od szkoleń dla kierowców, które wspomogą zmianę nawyków i stylu jazdy, naukę ekonomicznej jazdy czy analizę danych dotyczących zużycia paliwa z kart paliwowych.
Kolejnym krokiem mogą być większe decyzje na skalę całego przedsiębiorstwa, takie jak stopniowa wymiana samochodów firmowych na te z napędem elektrycznym lub hybrydowym czy inwestycje w certyfikowane projekty mające na celu kompensację szacowanych emisji CO2.
Powyższe kroki tworzą plan działania również dla małych i średnich przedsiębiorstw. Każdy z nich stanowi osobny etap, który przedsiębiorstwa mogą wprowadzać we własnym zakresie w ramach własnych możliwości.
Audyt floty w firmie
Audyt floty to pierwszy i niezbędny krok potrzebny do zmiany, ponieważ pozwala sprawdzić, jak pojazdy są obecnie wykorzystywane i gdzie powstają największe koszty. Na początku warto przeanalizować aktualne zużycie paliwa oraz przebiegi pojazdów. Dane można zebrać z paragonów za paliwo, liczników kilometrów, ewidencji przebiegu pojazdów oraz raportów dostępnych w systemach flotowych. Dzięki temu firma może określić zużycie paliwa, najczęstsze trasy i sposób wykorzystania pojazdów.
Drugim etapem jest identyfikacja tzw. wąskich gardeł. Mogą to być źle lub wcale niezaplanowane trasy przejazdów, które niepotrzebnie zwiększają liczbę przejechanych kilometrów, przestoje pojazdów ograniczające ich dostępność lub nieodpowiedni styl jazdy, który podnosi zużycie paliwa i może przyspieszać zużycie części eksploatacyjnych. Takie problemy często nie są widoczne na pierwszy rzut oka, a można je dość łatwo skorygować.
Na podstawie tych analiz można wyznaczyć realistyczny i mierzalny cel, np. ograniczenie zużycia paliwa o określony procent w ciągu roku czy lepsze wykorzystanie pojazdów w codziennych trasach. Ręczne zbieranie tych danych jest pracochłonne oraz mało wydajne, dlatego wsparciem mogą okazać się systemy telematyczne.
Rozwiązania takie jak Carnet od Fleetcor umożliwiają monitorowanie danych pojazdu, w tym lokalizacji GPS, przebiegu i trasy, a możliwość podpięcia kart paliwowych pod dany przejazd zapewnia dostęp do danych o zużyciu paliwa. Wgląd w takie dane umożliwia lepsze planowanie oraz organizowanie przejazdów i wyznaczanie mierzalnych celów.
Jazda ekonomiczna – najprostszy krok do niższego zużycia paliwa
Jazda ekonomiczna, określana także jako eco-driving, to sposób prowadzenia pojazdu, który optymalizuje styl jazdy pod względem zużycia paliwa i eksploatacji pojazdów.
Do podstawowych zasad ekonomicznej jazdy należą: płynne przyspieszanie i hamowanie, utrzymywanie optymalnych obrotów silnika, odpowiednio wczesna zmiana biegów, unikanie pracy silnika na postoju oraz planowanie tras z wyprzedzeniem. Wdrożenie tych zasad wiąże się z niskim nakładem finansowym, często wystarczy szkolenie wewnętrzne dla kierowców z zakresu zmiany nawyków jazdy.
Kontrola kosztów i emisji dzięki danym z karty paliwowej
Karty paliwowe mogą ograniczyć konieczność ręcznego zbierania i rozliczania paragonów, ponieważ dane o transakcjach są dostępne w raportach i na fakturach zbiorczych.Za pomocą raportów umożliwiają firmom podgląd danych paliwowych dostępnych w systemie online. Dzięki temu firmy mogą w prostszy sposób monitorować zużycie paliwa i kontrolować swoje wydatki.
Istotną korzyścią są zbiorcze faktury, które ograniczają czas potrzebny na administrację dokumentów finansowych. Karta paliwowa umożliwia także ustawianie limitów i kategorii zakupowych dla kierowców lub pojazdów, co wspiera kontrolę wydatków i ogranicza ryzyko nieuprawnionych transakcji.
Dodatkowo szeroka sieć stacji w Polsce i Europie wspiera mobilność firmową w kraju i za granicą.
Tankuj z kartą Shell Card od Fleetcor
Czy małe i średnie przedsiębiorstwa muszą od razu przesiadać się na EV?
Zrównoważony transport nie musi oznaczać transformacji floty na flotę opartą o EV. Dla większości MŚP lepszym rozwiązaniem jest stopniowy proces, w którym firma łączy pojazdy spalinowe, hybrydowe i elektryczne zgodnie z jej bieżącymi potrzebami i możliwościami finansowymi.
Przed wdrożeniem elektromobilności warto przeanalizować sposób wykorzystywania samochodów oraz koszty ich eksploatacji.
Kompensacja szacowanych emisji CO2 może być jednym z kroków w celu ograniczenia wpływu transportu na środowisko. Udział w takim programie polega na oszacowaniu emisji, których firma nie może wyeliminować, a następnie wsparciu projektów służących ich kompensacji.
Przykładem jest program Clean Advantage od Fleetcor, który na podstawie zakupionego paliwa pozwala oszacować emisję floty i pozwala oszacować emisję CO₂ na podstawie rodzaju i ilości paliwa zakupionego kartą oraz finansować w imieniu klienta odpowiednią liczbę kredytów węglowych przypisanych do projektów offsetowych.
Zielona logistyka w praktyce – przykłady z rynku
Zielona logistyka obejmuje coraz więcej rozwiązań, takich jak testowanie elektrycznych ciężarówek w firmach kurierskich, wykorzystanie dronów do obsługi przesyłek czy zastosowanie telematyki do optymalizacji tras i łańcucha dostaw.
Technologie te pokazują, że ograniczanie wpływu transportu na środowisko może dotyczyć zarówno wykorzystywanych pojazdów, jak i sposobu planowania oraz realizacji przewozów.
Firmy z sektora SME mogą wykorzystać część rozwiązań w praktyce, zaczynając od analizy danych, planowania tras lub monitorowania zużycia paliwa.
Plan wdrożenia bardziej zrównoważonego transportu w firmie – checklistaKażda firma powinna opracować swój własny plan wdrażania rozwiązań zrównoważonego transportu, który będzie posiadał mierzalne i realistyczne cele. Dla firm, które dopiero rozpoczynają lub przygotowują się do zmian, przygotowaliśmy jednak przykładowy plan, który może stanowić podstawę pierwszych działań:
Audyt floty – na początek warto przeanalizować zużycie paliwa, przebiegi i sposób wykorzystania pojazdów, aby zidentyfikować obszary, które można zoptymalizować, oraz wyznaczyć swoje cele.
Szkolenie kierowców z ekonomicznej jazdy – warto przeprowadzić szkolenia dla kierowców, które nauczą ich jazdy ograniczającej nadmierne zużycie paliwa i eksploatację pojazdów.
Uporządkowanie danych o tankowaniach – wgląd w wydatki paliwowe, np. z kart paliwowych, może stanowić podstawę do optymalizacji tras i ograniczenia zbędnych podróży służbowych.
Pilotaż EV lub hybrydy – zamiast wymieniać całą flotę, można przeprowadzić pilotaż z udziałem pojedynczego pojazdu zasilanego elektrycznie lub hybrydy.
Kompensacja emisji CO2 – firmy mogą zacząć inwestować w programy umożliwiające kompensowanie szacowanych emisji CO2 w ich imieniu poprzez certyfikowane projekty offsetowe.
Regularne monitorowanie postępu – dobry plan nie obejdzie się bez regularnego monitorowania postępów oraz realizacji planu, dlatego powinno to stanowić nieodłączony element każdego planu.
Podsumowanie
Wdrożenie zrównoważonego transportu w małej lub średniej firmie nie musi od razu oznaczać kosztownych rozwiązań. Najlepiej traktować je jako proces, który rozpoczyna się od audytu floty, obejmuje kompensację emisji CO2, aż po pilotaż samochodów elektrycznych lub hybrydowych.
Regularne monitorowanie wyników pozwala oceniać skuteczność wprowadzonych zmian i ułatwia podejmowanie kolejnych decyzji. Dzięki rozwiązaniom wspierającym analizę danych, takich jak telematyka, karty paliwowe, zrównoważony transport staje się bardziej dostępny dla firm.
Download article
