Jazda w podwójnej obsadzie. Jakie są zalety dla firmy?

Jazda w podwójnej obsadzie to jedno z rozwiązań, które – choć brzmi niepozornie – może realnie zmienić sposób funkcjonowania firm transportowych. Dwóch kierowców w jednym pojeździe może wspierać bezpieczeństwo oraz umożliwiać realizację dłuższych tras i szybszych dostaw towarów. Nie jest to jednak rozwiązanie uniwersalne dla każdej organizacji. W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega jazda w podwójnej obsadzie, jakie przepisy ją regulują, jak prawidłowo rejestrować czas pracy w tachografie oraz jakie są jej korzyści i ograniczenia.

Spis treści

1. Na czym polega jazda w podwójnej obsadzie?

2. Przepisy regulujące jazdę w podwójnej obsadzie

a) Ile wynosi czas pracy w podwójnej obsadzie?

b) Podwójna obsada a przerwy

c) Czy drugi kierowca może spać podczas jazdy?

3. Podwójna obsada a tachograf i zmiana kart

4. Zalety i wady podwójnej obsady

5. Podsumowanie

Na czym polega jazda w podwójnej obsadzie?

Jazda w podwójnej obsadzie polega na tym, że w jednym pojeździe przebywa dwóch kierowców – jeden prowadzi pojazd, a drugi pozostaje do dyspozycji. Po określonym czasie następuje zamiana miejsc, a pierwszy kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Firmy transportowe najczęściej korzystają z tego rozwiązania w trzech sytuacjach:

• przy długich trasach międzynarodowych wymagających szybkiej realizacji,

• gdy klient oczekuje ekspresowej dostawy bez możliwości wydłużenia czasu transportu,

• podczas wdrażania nowego kierowcy, który zdobywa doświadczenie pod opieką bardziej doświadczonego pracownika.

Przepisy regulujące jazdę w podwójnej obsadzie

Zasady podwójnej obsady określa przede wszystkim Rozporządzenie (WE) nr 561/2006. W Polsce zastosowanie mają również ustawa o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie ewidencji czasu pracy kierowców. Formalna definicja pochodzi z Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia, „załoga kilkuosobowa" to sytuacja, w której w trakcie każdego okresu prowadzenia pojazdu w pojeździe przebywa co najmniej dwóch kierowców w celu prowadzenia pojazdu. Przy czym jeden z kierowców nie musi przebywać w pojeździe od momentu rozpoczęcia jazdy, ale może dołączyć maksymalnie do godziny od rozpoczęcia jazdy.

Kluczowa zasada: aby przejazd był traktowany jako jazda w podwójnej obsadzie, obaj kierowcy muszą przebywać w pojeździe przez cały okres prowadzenia pojazdu. Wyjątkiem jest pierwsza godzina, kiedy drugi kierowca nie musi jeszcze nie znajdować się w pojeździe.

Ile wynosi czas pracy w podwójnej obsadzie?

Jedną z głównych korzyści tego rozwiązania jest wydłużony cykl dobowy. W pojedynczej obsadzie standardowy okres rozliczeniowy wynosi 24 godziny, natomiast w podwójnej obsadzie może on wynosić 30 godzin. Maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu przez jednego kierowcę wynosi 9 godzin, z możliwością wydłużenia do 10 godzin maksymalnie dwa razy w tygodniu. Każdy z kierowców musi jednak wykorzystać co najmniej 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego w ramach 30-godzinnego cyklu. Pozostały czas obejmuje jazdę, inne czynności oraz dyspozycyjność.

Przerwy podczas jazdy w podwójnej obsadzie

Kierowca musi zrobić przerwę trwającą 45 minut po maksymalnie 4,5 godzinach prowadzenia pojazdu. Przerwa ta może zostać podzielona na dwie części: pierwsza musi trwać co najmniej 15 minut, a druga co najmniej 30 minut, zachowując właściwą kolejność.

Czy drugi kierowca może spać podczas jazdy?

Kierowca może spać w pojeździe, który spełnia wymogi prawne i pozostaje na postoju oraz jest wyposażony w miejsce do spania. Podczas jazdy drugi kierowca musi podróżować zgodnie z wymogami prawa ruchu drogowego i mieć zapięte pasy bezpieczeństwa dlatego co do zasady nie powinien w tym czasie spać.

Podwójna obsada a tachograf i zmiana kart

W podwójnej obsadzie tachograf działa na tych samych zasadach co w pojedynczej, jednak wymaga jednoczesnego użycia dwóch kart kierowców. Standardowe urządzenie posiada dwa sloty:

• slot 1 (po stronie kierowcy) rejestruje aktywność osoby prowadzącej pojazd, • slot 2 rejestruje aktywność drugiego kierowcy jako dyspozycyjność lub inną czynność.

Podczas zamiany miejsc kierowcy muszą również zamienić karty w slotach, tak aby zapis odpowiadał faktycznie wykonywanej roli. Jest to istotny obowiązek – pozostawienie karty w niewłaściwym slocie może skutkuje nieprawidłowym zapisem danych w tachografie.

Zalety i wady podwójnej obsady

Zalety

Krótszy czas realizacji zleceń

Pojazd może pozostawać w ruchu nawet 18–20 godzin na dobę, co może znacząco skracać czas realizacji długodystansowych zleceń.

Pomoc przy obsłudze pilnych transportów

W przypadku zleceń ekspresowych podwójna obsada może przyspieszyć transport, ale należy pamiętać o jej zaplanowaniu zgodnym z przepisami o czasie pracy kierowców.

Poprawa bezpieczeństwa

Obecność drugiego kierowcy może pozywtynie wpłynąć na bezpieczeństwo podczas jazdy.

Szkolenie nowych kierowców na trasach

Nowy pracownik zdobywa doświadczenie pod nadzorem bardziej doświadczonego kierowcy, ucząc się procedur, tras oraz obsługi tachografu w warunkach rzeczywistej pracy.

Wady

Wyższe koszty zatrudnienia

Firma ponosi koszt wynagrodzenia dwóch kierowców, w tym czasu ich dyspozycyjności.

Mniejszy komfort pracy

Długotrwałe współdzielenie kabiny może obniżać komfort pracy. Intensywność realizowanych tras również jest większa.

Ryzyko błędów organizacyjnych

Nieprawidłowe logowanie danych w tachografie lub opuszczenie pojazdu przez jednego z kierowców może skutkować powrotem do standardowego, 24-godzinnego cyklu rozliczeniowego.

Podsumowanie

Jazda w podwójnej obsadzie to narzędzie, które przy odpowiednim wdrożeniu może zwiększyć efektywność operacyjną firm tranportowych. Wydłużenie okresu do 30 godzin oraz możliwość dłuższego wykorzystania pojazdu w ciągu doby mogą stanowić istotne korzyści organizacyjne. Jednocześnie wyższe koszty zatrudnienia i mniejszy komfort kierowców sprawiają, że rozwiązanie ma sens głównie na długich trasach i przy pilnych zleceniach.